Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) Nedir? İhracatçı Firmalar İçin 2026 Rehberi
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) nedir, ne zaman başladı, hangi sektörleri kapsıyor ve ihracatçı firmalar ne yapmalı? Güncel 2026 rehberi.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), İngilizce adıyla CBAM, Avrupa Birliğine ithal edilen karbon yoğun ürünlerin üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını fiyatlandıran bir düzenlemedir. Amaç, AB içindeki üreticilerle aynı karbon maliyetini AB dışı üreticilere de uygulayarak rekabeti eşitlemek ve karbon kaçağını önlemektir. AB’ye ihracat yapan Türk firmaları doğrudan kapsam içindedir.
SKDM Takvimi: Süreç Şu An İşliyor
Birçok firma SKDM’yi “ileride gelecek bir konu” sanıyor. Oysa süreç çoktan başladı:
1 Ekim 2023 - 31 Aralık 2025: Geçiş dönemi. Sadece emisyon raporlaması yapıldı, mali yükümlülük yoktu.
1 Ocak 2026: Mali yükümlülük dönemi başladı. Bu tarihten itibaren ithal edilen ürünlerin gömülü emisyonları yükümlülük doğuruyor.
1 Şubat 2027: CBAM sertifikalarının satışı başlıyor.
2026-2034: AB üreticilerine tanınan ücretsiz tahsisatlar kademeli kaldırılıyor, SKDM maliyeti her yıl artıyor.
Sonuç: SKDM bugün yürürlüktedir. Hazırlığını tamamlamamış ihracatçı firmalar sipariş kaybı riskiyle karşı karşıyadır.
Hangi Sektörler Kapsamında?
SKDM ilk aşamada altı ürün grubunu kapsıyor: demir ve çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik, hidrojen. Bu sektörlere girdi sağlayan firmalar da tedarik zinciri üzerinden etkilenir.
İhracatçı Firma Ne Yapmalı? (5 Adım)
Kapsam tespiti: Ürünlerinizin SKDM kapsamına girip girmediğini belirleyin.
2. Karbon ayak izi hesaplama: Ürün bazlı gömülü emisyonlarınızı ISO 14064 standardına uygun hesaplayın.
3. Veri altyapısı: Üretim ve emisyon verilerinizi doğrulanabilir biçimde kayıt altına alın.
4. Raporlama: AB’li alıcınızın talep ettiği formatta emisyon raporunu hazırlayın.
5. Azıltım planı: Emisyonu ve gelecekteki maliyeti düşürecek sürdürülebilirlik yol haritası oluşturun.
Sık Sorulan Sorular
Soru: SKDM Türk firmalarını etkiler mi?
Cevap: Evet. AB’ye demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik veya hidrojen ihraç eden tüm Türk firmaları doğrudan kapsamdadır.
Soru: SKDM ne zaman başladı?
Cevap: Geçiş dönemi Ekim 2023’te başladı, mali yükümlülük 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi, sertifika satışı 1 Şubat 2027’de başlıyor.
Soru: Hangi standart kullanılır?
Cevap: Sera gazı hesaplamalarında uluslararası kabul gören ISO 14064 standardı kullanılır
SKDM uyum sürecinizi başlatmak için Sistemist Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Bursa ve Tekirdağ bölgelerinde hizmet veriyoruz.